กระท้อนตะลุง

กระท้อนเป็นไม้ผลที่ผูกกับวิถีลุ่มน้ำลพบุรีมายาวนาน ด้วยลักษณะภูมิประเทศแบบน้ำไหลทรายมูล คือดินตะกอนทรายที่แม่น้ำพัดพามาทับถมริมฝั่ง ทำให้ต้นกระท้อนย่านตำบลตะลุงให้ผลเนื้อหนา ปุยฟู และหวานเป็นพิเศษจนเลื่องชื่อกว่าที่อื่น ชาวสวนพัฒนาเทคนิคห่อผลเพื่อให้ผิวนวลสวยและรสดี กลายเป็นของขึ้นชื่อที่จังหวัดจัดงานเทศกาลกระท้อนหวานประจำปีเพื่อโปรโมตผลผลิต ต่อมากรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ขึ้นทะเบียนกระท้อนตะลุงเป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ยืนยันว่าคุณภาพและรสชาตินี้เกิดจากดินและน้ำเฉพาะถิ่นลพบุรีเท่านั้น สร้างรายได้ให้เกษตรกรผู้ผ่านการรับรองหลายสิบราย และทำให้กระท้อนกลายเป็นทั้งผลไม้กินสดและวัตถุดิบแปรรูปที่เป็นหน้าเป็นตาของเมืองลพบุรีในทุกฤดูกาลเก็บเกี่ยว

เลือกผลทรงกลมป้อม ผิวนวลเหลืองทองสม่ำเสมอ ไม่มีรอยช้ำหรือจุดดำ เขย่าเบา ๆ ไม่มีเสียงเมล็ดคลอน กดเปลือกแล้วนุ่มมือเล็กน้อยแปลว่าสุกกำลังดี ผลที่ห่อผ้าหรือห่อกระดาษมักผิวสวยและรสดีกว่า ถ้าชอบเนื้อฟูหวานให้เลือกพันธุ์ปุยฝ้ายหรือนิ่มนวล ผลใหญ่หนักมือปุยจะหนา

กระท้อนสดเก็บในที่เย็นอากาศถ่ายเทได้ราว 4-7 วัน ถ้าแช่ตู้เย็นช่องผักใส่ถุงเจาะรูจะอยู่ได้ราวหนึ่งสัปดาห์ ไม่ควรวางกองทับกันเพราะเนื้อช้ำง่าย หากต้องการเก็บนานให้แปรรูปเป็นกระท้อนลอยแก้วหรือกระท้อนดองแช่เย็น ส่วนกระท้อนกวนเก็บในภาชนะปิดสนิทได้หลายสัปดาห์