ขนมมงคลและพิธีกรรม
ขนมมงคลและพิธีกรรม
ขนมไทยที่ไม่ใช่แค่ของกิน แต่ผูกพันกับความเชื่อ พิธีกรรม และความหมายมงคล ขนมที่คนไทยทำเพื่อถวายพระ ตานขันข้าว และสื่อความเจริญงอกงามในเทศกาลสำคัญ
หมวดมงคลและพิธีกรรม
บุญปีใหม่เมืองตานขันข้าวงานปอยหลวงขนมมงคลความผูกพันความเจริญงอกงามตานข้าวจี่ข้าวหลามทำบุญบ้านใหม่งานศพ
ขนมมงคลทั้งหมด
ขนมโก๋ขนมมงคลจีน-ไทยจากแป้งข้าวเหนียวคั่วผสมน้ำตาลอัดพิมพ์เป็นก้อนสีขาว เนื้อละเอียดร่วนละลายในปาก เป็นของไหว้คู่โต๊ะเทศกาลไหว้พระจันทร์และตรุษจีนขนมเปี๊ยะขนมอบแป้งชั้นบางนุ่มห่อไส้ถั่วเขียวกวนหอมมัน บางลูกซ่อนไข่แดงเค็ม เป็นของไหว้มงคลคู่เทศกาลไหว้พระจันทร์ ตรุษจีน และสารทจีนขนมเทียนขนมนึ่งทรงพีระมิดห่อใบตอง แป้งข้าวเหนียวนุ่มเหนียวหุ้มไส้ถั่วเขียวกวนหรือมะพร้าว เป็นขนมไหว้เจ้ามงคลของเทศกาลตรุษจีนและสารทจีนขนมไหว้พระจันทร์ขนมอบทรงกลมแป้งหนังนุ่มพิมพ์ลายมงคล ห่อไส้แน่นอย่างโหงวยิ้ง ถั่วแดง เม็ดบัว หรือทุเรียน มักซ่อนไข่แดงเค็มเป็นดวงจันทร์ ใช้ไหว้ดวงจันทร์คืนเพ็ญเดือนแปดขนมเข่งขนมนึ่งเนื้อเหนียวหนึบสีน้ำตาลอำพันจากแป้งข้าวเหนียวกวนน้ำตาล นึ่งในกระทงใบตองทรงเข่ง เป็นขนมไหว้ตรุษจีน-สารทจีนคู่ขนมเทียนขนมปุยฝ้ายขนมนึ่งเนื้อฟูเบาหน้าแตกบานเหมือนปุยฝ้าย สีสันสดใส เป็นของไหว้มงคลที่ชื่อพ้องความเฟื่องฟูรุ่งเรือง นิยมไหว้เจ้าทั้งตรุษจีนและสารทจีนข้าวยาคูขนมโบราณกวนจากน้ำนมข้าวอ่อน เนื้อข้นนุ่มหอมมัน เป็นอาหารทำบุญถวายพระในฤดูข้าวออกรวงน้ำนมช่วงปลายฝนต้นหนาวถั่วตัดถั่วลิสงคั่วเคลือบน้ำตาลเคี่ยวอัดแผ่นแล้วตัดเป็นแท่ง กรอบหวานหอม เป็นสมาชิกชุดขนมจันอับที่ใช้ไหว้เจ้าตรุษจีน สารทจีน และงานมงคลข้าวสากสำรับข้าวปลาอาหารและขนมพื้นบ้านที่ห่อใบตองถวายพระแบบจับสลากในบุญข้าวสาก (บุญเดือนสิบ) เพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่ญาติผู้ล่วงลับขนมอังกู้ขนมแป้งข้าวเหนียวนึ่งรูปเต่าสีแดง ไส้ถั่วเขียวกวน ขนมมงคลของชาวจีนภูเก็ตในงานไหว้และงานเกิดขนมฮวดโก้ยขนมถ้วยฟูสไตล์จีนฮกเกี้ยนที่นึ่งจนหน้าแตกบานเป็นกลีบ สื่อความเจริญรุ่งเรือง ขนมไหว้เจ้าของชาวภูเก็ตขนมลาแผ่นขนมเส้นแป้งข้าวเจ้าโรยเป็นตาข่ายบางแล้วทอด กรอบหรือพับนุ่ม ขนมสำคัญของสารทเดือนสิบเมืองนครฯ ที่แทนผ้าถวายบรรพบุรุษขนมพองแผ่นข้าวเหนียวอัดทอดพองกรอบ เคลือบน้ำตาล ขนมสารทเดือนสิบเมืองนครฯ ที่เปรียบเป็นแพหรือเรือของบรรพบุรุษขนมบ้าขนมทอดแป้งผสมถั่วและงาทรงกลมแบนคล้ายลูกสะบ้า กรอบหอม หนึ่งในขนมห้าอย่างของสารทเดือนสิบขนมดีซำขนมแป้งทอดทรงกลมมีรูตรงกลางคล้ายเหรียญ กรอบหวาน หนึ่งในขนมสารทเดือนสิบที่เปรียบเป็นเงินของบรรพบุรุษทองหยิบไข่แดงหยอดในน้ำเชื่อมแล้วจับจีบเป็นกลีบดอกไม้ ขนมทองตระกูลชาววังที่ใช้ในงานมงคลเพื่ออวยพรความมั่งคั่งทองหยอดไข่แดงผสมแป้งหยอดเป็นหยดกลมต้มในน้ำเชื่อมจนเงาหวาน ขนมทองชาววังคู่งานมงคลที่สื่อความมั่งคั่งฝอยทองไข่แดงโรยเป็นเส้นฝอยละเอียดต้มในน้ำเชื่อม ขนมทองเส้นยาวคู่งานแต่งที่สื่อความรักยืนยาวและความมั่งคั่งทองเอกขนมชาววังเนื้อแป้งไข่กวนกะทิ พิมพ์เป็นดอกสี่กลีบแต้มทองคำเปลว สื่อความเป็นหนึ่งและความเจริญเม็ดขนุนถั่วกวนปั้นเป็นรูปเม็ดขนุนชุบไข่แดงเชื่อมจนเงาทอง ขนมมงคลที่ชื่อพ้อง ‘หนุน’ สื่อการมีคนค้ำจุนเสน่ห์จันทน์ถั่วกวนกลิ่นลูกจันทน์ปั้นกลมเคลือบไข่แดง ขนมชาววังชื่อไพเราะที่สื่อเสน่ห์เมตตามหานิยมจ่ามงกุฎขนมชาววังทรงมงกุฎประดับถั่วและไข่ ปรากฏในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน สื่อยศศักดิ์และความเป็นใหญ่ขนมชั้นขนมกะทิเนื้อเหนียวนุ่มหยอดทีละชั้นจนซ้อนเป็นเก้าชั้น สื่อการเลื่อนขั้นก้าวหน้าในงานมงคลขนมสอดไส้ไส้มะพร้าวกวนหวานห่อด้วยแป้งและหน้ากะทิเค็มมันในใบตอง ขนมมงคลในขันหมากงานแต่งขนมกงขนมทอดรูปวงกลมมีกากบาทตรงกลางจากถั่วและแป้ง สื่อกงล้อที่หมุนไม่สิ้นสุด ขนมมงคลงานแต่งโบราณกระยาสารทขนมกวนเหนียวหนึบจากข้าวตอก ถั่ว งา และน้ำตาล ขนมประจำสารทไทยเดือนสิบ กินคู่กล้วยไข่ข้าวจี่ข้าวเหนียวปั้นก้อนทาเกลือ ปิ้งไฟจนหอม ชุบไข่แล้วปิ้งซ้ำจนเหลืองกรอบ ของกินเล่นยามเช้าและขนมประจำบุญเดือนสามของอีสานข้าวเม่าข้าวเปลือกอ่อนคั่วแล้วตำจนแบน นุ่มหอมกลิ่นข้าวใหม่ กินคลุกมะพร้าวน้ำตาลหรือใส่กล้วย ขนมฤดูเก็บเกี่ยวของอีสานข้าวต้มมัดข้าวเหนียวมูนกะทิห่อใบตองไส้กล้วยหรือถั่ว มัดคู่แล้วนึ่งจนหอม หวานมันนุ่ม ขนมงานบุญที่ขาดไม่ได้ของอีสานข้าวแต๋นข้าวเหนียวแผ่นตากแห้งทอดพองกรอบ ราดน้ำอ้อยเคี่ยวเป็นเส้น หวานหอมกรุบกรอบ ของฝากขึ้นชื่อเมืองลำปางข้าวจี่ข้าวเหนียวปั้นเสียบไม้ปิ้งไฟถ่าน ทาไข่ให้หอม กินอุ่น ๆ รับลมหนาว ของกินเล่นหน้าไฟของคนเหนือข้าวหลามข้าวเหนียวผสมกะทิเผาในกระบอกไม้ไผ่จนหอมหวานมัน เยื่อไผ่ล่อนติดเนื้อข้าว ขนมแห่งฤดูหนาวและงานบุญเมี่ยงใบชาหมักรสขมอมเปรี้ยว ของอมเคี้ยวโบราณของคนล้านนา กินกับเกลือ ขิง หรือมะพร้าวคั่ว วัฒนธรรมชาที่เก่าแก่กว่ากาน้ำชาขนมปาดขนมกวนโบราณจากแป้งข้าวเจ้า น้ำอ้อย และกะทิ เนื้อเนียนหนึบสีน้ำตาลทอง โรยงาขาว ขนมงานปอยของชาวล้านนาขนมวงโดนัทพื้นบ้านไทใหญ่ แป้งข้าวเหนียวทอดเป็นวงแล้วเคลือบน้ำอ้อยโรยงา หวานหอมเคี้ยวหนึบข้าวควบแผ่นข้าวเหนียวตากแห้งปิ้งไฟจนพองกรอบแผ่นใหญ่ หอมงาดำ ขนมงานบุญที่ต้องผลัดกันปิ้งผลัดกันกินกาละแมขนมกวนสีดำเงาจากข้าวเหนียว กะทิ และน้ำอ้อย กวนข้ามคืนจนหนึบหอม ขนมสามัคคีของงานปอยล้านนาข้าวต้มหัวหงอกข้าวต้มมัดไส้กล้วยแบบล้านนา โรยมะพร้าวขูดขาวโพลนเหมือนผมหงอก ขนมงานบุญที่ชื่อชวนยิ้มส่วยทะมินข้าวเหนียวกวนกะทิน้ำอ้อยอัดถาด อบหน้าจนไหม้หอมเงางาม ขนมไทใหญ่พี่น้องของอาละหว่าขนมจ๊อกขนมเทียนฉบับล้านนา ยอดแหลมห่อใบตองไส้ถั่วหรือมะพร้าว ขนมมงคลที่ขาดไม่ได้ในปีใหม่เมืองขนมฝักบัวแป้งผสมน้ำอ้อยทอดเป็นแผ่นกลมขอบกรอบกลางนุ่มฟู หน้าตาเหมือนฝักบัว ขนมงานบุญโบราณของล้านนา