ข้าวห่อกะเหรี่ยง

ชาวกะเหรี่ยงโปว์ในหุบเขาตะนาวศรีฝั่งอำเภอสวนผึ้งและบ้านคา จังหวัดราชบุรี มีประเพณีสำคัญประจำปีชื่อว่าอั้งหมี่ถ่อง หรือประเพณีกินข้าวห่อ จัดขึ้นในเดือนเก้าตามจันทรคติซึ่งตรงกับราวเดือนสิงหาคมถึงกันยายน ความเชื่อดั้งเดิมถือว่าเดือนเก้าเป็นเดือนไม่ดี วิญญาณร้ายจะออกหากินและกินขวัญของคน ทำให้เจ็บป่วยหรือถึงแก่ชีวิต ชาวบ้านจึงห่อข้าวเหนียวต้มไว้ประกอบพิธีเรียกขวัญ ผูกข้อมือด้วยด้ายแดงให้ลูกหลาน และแบ่งข้าวห่อกินร่วมกันทั้งครอบครัว เพราะข้าวห่อเป็นสัญลักษณ์แทนความสามัคคีกลมเกลียว ปัจจุบันมีการจัดงานวัฒนธรรมประเพณีไทยตะนาวศรีที่บ้านโป่งกระทิงบน อำเภอบ้านคา ซึ่งมีทั้งการแข่งทำข้าวห่อและแข่งกินข้าวห่อ

เลือกห่อที่ใบตองยังเขียวสดและมัดตอกแน่น ไม่มีน้ำซึมออกมา บีบดูแล้วก้อนข้าวต้องแน่นสม่ำเสมอไม่มีโพรง และควรซื้อห่อที่ต้มในวันเดียวกัน

เก็บได้ราวหนึ่งถึงสองวันในที่เย็นเพราะใบตองช่วยรักษาความชื้น ถ้าจะเก็บนานกว่านั้นให้แช่ตู้เย็นแล้วนึ่งใหม่ก่อนกิน ข้าวเหนียวจะกลับมาเหนียวนุ่มเหมือนเดิม

ข้าวห่อเป็นสัญลักษณ์แทนความสามัคคีกลมเกลียวของครอบครัว ใช้ในพิธีเรียกขวัญเดือนเก้าเพื่อปัดเป่าเคราะห์ร้าย