ข้าวสาก

บุญข้าวสากเป็นฮีตเดือนสิบของชาวอีสานตามฮีตสิบสอง ทำในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 คู่กับบุญข้าวประดับดินของเดือนเก้า ความเชื่อว่าช่วงนี้ยมโลกเปิดให้ญาติผู้ล่วงลับได้กลับมารับส่วนบุญ ลูกหลานจึงจัดห่อข้าวสากอุทิศให้ด้วยความกตัญญู คำว่าสากเพี้ยนมาจากสลาก เพราะการถวายใช้วิธีเขียนชื่อเจ้าของห่อแล้วให้พระจับสลาก คล้ายประเพณีสลากภัต

จัดของสดที่เก็บได้ในวันเดียว ขนมพื้นบ้านทำใหม่ ผลไม้สุกพอดี ห่อใบตองสะอาด และครบเครื่องคาวหวานตามธรรมเนียมของแต่ละถิ่น

เป็นของทำสดสำหรับวันบุญ ควรกินวันต่อวัน ขนมและข้าวต้มมัดที่เหลือแช่เย็นได้ 1-2 วันแล้วอุ่นหรือนึ่งใหม่ก่อนกิน

เป็นการทำทานอุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษและญาติผู้ล่วงลับตามฮีตสิบสอง สื่อความกตัญญูและการแบ่งผลผลิตข้าวใหม่มาทำบุญ