แมงดานา

แต่ก่อนชาวบ้านจับแมงดานาได้ตามท้องนาและแหล่งน้ำในฤดูฝน โดยเฉพาะคืนที่แมงดาบินเล่นไฟ กลิ่นหอมฉุนของแมงดาตัวผู้ถูกนำมาแต่งกลิ่นน้ำพริกจนกลายเป็นรสประจำถิ่นที่ขาดไม่ได้ในหลายครัว

แมงดานาสะท้อนภูมิปัญญาการกินแมลงของคนอีสานที่รู้จักใช้ทุกสิ่งจากธรรมชาติรอบตัวมาเป็นอาหารและเครื่องปรุง กลิ่นแมงดาจึงเป็นหนึ่งในกลิ่นรสที่บ่งบอกความเป็นอาหารพื้นถิ่นได้ชัดเจน

ตัวผู้ที่ดีจะมีกลิ่นหอมฉุนเฉพาะตัวคล้ายผลไม้ปนสมุนไพร ตัวสมบูรณ์ไม่แหว่ง สะอาด ถ้ามีกลิ่นเหม็นเน่าหรือตัวเละแฉะแสดงว่าไม่สดควรเลี่ยง

ถ้ายังไม่ปรุงให้แช่ตู้เย็นและปรุงสุกก่อนกินเสมอ กลิ่นแรงจึงใช้แต่พอดี เมื่อโขลกใส่น้ำพริกแล้วให้ใส่ภาชนะปิดสนิทแช่เย็นและกินให้หมดในไม่กี่วัน