ข้อมูลโดยย่อ
- ภาคภาคเหนือ
- จังหวัดต้นตำรับลำปาง
- ประเภทของหมักดอง-แปรรูป
- ระดับราคาของฝากพรีเมียม
- ฤดูกาลทำช่วงฤดูทำนา หน้าฝน
วงล้อรสลักษณ์ — รูปรสและสัมผัสของน้ำปู๋
ภาคเหนือ
น้ำปู๋
Nam Pu (Field Crab Paste) - น้ำปู, น้ำปู๋, น้ำปูนาเคี่ยว, nam pu, num pu, nampu, nam poo
ยังไม่มีคะแนนรีวิวหัวเชื้อรสอูมามิสีดำเข้มจากปูนาตำเคี่ยวทั้งวัน หนึ่งกระปุกเล็กจากแรงปูนับร้อย เครื่องปรุงล้ำค่าของครัวล้านนา
รู้จักน้ำปู๋
น้ำปู๋ทำจากปูนาตัวเล็กตำละเอียดทั้งตัว กรองเอาแต่น้ำ แล้วเคี่ยวไฟอ่อนกับตะไคร้ ขมิ้น และใบมะกรูดนานหลายชั่วโมงจนงวดเป็นเนื้อเหนียวสีดำสนิท รสเค็มนัวลึกติดขมหอมเฉพาะตัว
ใช้เป็นหัวเชื้อปรุงอาหารทีละน้อย ทั้งตำน้ำพริกน้ำปู๋จิ้มผักนึ่ง ใส่ตำส้มโอ ตำกระท้อน และแกงหน่อไม้ ให้รสอูมามิแบบที่เครื่องปรุงอื่นแทนไม่ได้
เรื่องเล่าและที่มา
น้ำปู๋คือปลาร้าแห่งโลกล้านนา เกิดจากฤดูทำนาที่ปูนาชุกชุม ชาวบ้านจับปูจากท้องนามาแปรเป็นเครื่องปรุงเก็บไว้ได้เป็นปี กว่าจะได้น้ำปู๋หนึ่งกระปุกต้องใช้ปูหลายกิโลกรัมและการเคี่ยวเฝ้าไฟทั้งวัน ราคาน้ำปู๋แท้จึงสูงลิ่วสมค่าแรง
แถบแม่ทะและทุ่งนาลำปางขึ้นชื่อเรื่องน้ำปู๋มาแต่เดิม ปัจจุบันน้ำปู๋แท้หายากขึ้นตามวิถีนาที่เปลี่ยนไป ยิ่งทำให้ของกระปุกเล็กนี้เป็นสมบัติรสชาติที่คนเหนือภูมิใจ
- สาระของกองบรรณาธิการเชื่อมั่นปานกลางสาระวัฒนธรรมล้านนาที่กองบรรณาธิการรวบรวม ยังไม่มีการอ้างอิงเอกสารหรืองานวิจัยเฉพาะฉบับ - รวบรวมจากความรู้วัฒนธรรมทั่วไปโดยกองบรรณาธิการ
ระดับความเชื่อมั่นคือความชัดเจนของที่มาที่ระบุได้ ไม่ใช่การรับรองความถูกต้องทางประวัติศาสตร์
กินยังไงให้อร่อย
ใช้ปริมาณน้อย ๆ เป็นเครื่องปรุง ตำน้ำพริกน้ำปู๋กินกับผักนึ่งและแคบหมูคือตำรับคลาสสิก หรือเติมปลายช้อนในตำส้มโอและแกงหน่อไม้ให้รสนัวลึกทันที
เพิ่มโดย ทีมงาน ginlen
มีขนมบ้านเกิดที่เรายังไม่มี? ส่งเข้ามาได้ ทีมงานตรวจสอบก่อนเผยแพร่และให้เครดิตผู้ส่ง ส่งเพิ่ม
วิธีเลือกซื้อ
สังเกตก่อนซื้อน้ำปู๋
เลือกกระปุกที่เนื้อสีดำเข้มเป็นเงา เนียนข้นไม่แยกชั้นเป็นน้ำใส กลิ่นอูมามิหอมแรงแบบเคี่ยวสุกไม่ใช่เหม็นคาว ถ้ามีราขาวที่ปากกระปุกแสดงว่าเก็บไม่ดีแล้ว
วิธีเก็บและคืนความสด
เก็บและอุ่นคืนน้ำปู๋ให้กลับมาอร่อยเหมือนใหม่
เปิดแล้วปิดฝาให้แน่นแช่ตู้เย็นเสมอ ใช้ช้อนแห้งสะอาดตักทุกครั้ง เพราะเคี่ยวจนงวดจึงเก็บได้นานหลายเดือนถ้าไม่โดนน้ำดิบปน
ส่งของฝาก
ส่งได้แต่ต้องแพ็กดีและไปไว อายุเก็บหรือเงื่อนไขจำกัดกว่า
อายุการเก็บ
น้ำพริกปูเคี่ยวจนงวดเก็บได้นานหลายเดือนถ้าไม่โดนน้ำดิบปน เปิดแล้วต้องปิดฝาแน่นแช่ตู้เย็นและใช้ช้อนแห้งสะอาดตักทุกครั้ง
ขนาดบริโภคอ้างอิง
น้ำปู๋เคี่ยวบรรจุกระปุก ~150 ก. (โดยประมาณ)
โดยประมาณ ขึ้นกับสูตรและผู้ขาย
ชื่อเรียกอื่น
ชื่อเรียกของน้ำปู๋ในภาษาและถิ่นต่าง ๆ ทั่วไทยและวัฒนธรรมข้างเคียง
- ภาคกลางน้ำปูนาเคี่ยว
ฉลากโภชนา
ประมาณการ - ประมาณการจากสูตรดั้งเดิม
ความปลอดภัยตามโรค
ความเหมาะสมของน้ำปู๋สำหรับผู้มีโรคประจำตัว
- เบาหวานทานได้
- ความดันโลหิตสูงทานได้แต่ควรระวัง
- ไขมันสูงทานได้
- โรคไตทานได้แต่ควรระวัง
หัวเชื้อปูนาเคี่ยวเค็ม โซเดียมและโปรตีนสูง ผู้ป่วยไตและความดันควรระวัง (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
สมุนไพรและรสตามธาตุ
สมุนไพร-เครื่องเทศและธาตุของน้ำปู๋ตามตำราแพทย์แผนไทย
น้ำปู๋เคี่ยวปูนากับตะไคร้ ขมิ้น และใบมะกรูดจนงวด สมุนไพรที่ใส่มีกลิ่นหอมและช่วยดับกลิ่นคาวของปู ตามภูมิปัญญาล้านนาเป็นการผสมสมุนไพรลดตัวอาหารให้กลมกล่อม มิใช่ยารักษาโรค
ความรู้แพทย์แผนไทยทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
คำตอบสำคัญเกี่ยวกับน้ำปู๋ที่คนถามบ่อยที่สุด
หวานมากไหม เหมาะกับผู้จำกัดน้ำตาลไหม?
หัวเชื้อปูนาเคี่ยวเค็ม โซเดียมและโปรตีนสูง ผู้ป่วยไตและความดันควรระวัง (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
ผู้ป่วยโรคเรื้อรังทานได้ไหม?
โดยทั่วไป - ความดันโลหิตสูง: ทานได้แต่ควรระวัง, โรคไต: ทานได้แต่ควรระวัง - หัวเชื้อปูนาเคี่ยวเค็ม โซเดียมและโปรตีนสูง ผู้ป่วยไตและความดันควรระวัง (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
หากินได้ช่วงไหน?
ทำช่วงฤดูทำนา หน้าฝน
รีวิวจากผู้ชิม
เป็นคนแรกที่รีวิว แล้วรีวิวของคุณจะได้ป้าย "รีวิวคนแรก" ติดถาวร
เข้าสู่ระบบเพื่อรีวิวเราจำขนมที่คุณดูล่าสุดเพื่อแนะนำ (เก็บในเครื่องของคุณ)
ข้อมูลชุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของ ชุดข้อมูลเปิดของกินเล่นไทย (CC BY 4.0)