ข้อมูลโดยย่อ
วงล้อรสลักษณ์ — รูปรสและสัมผัสของข้าวจี่
ภาคเหนือ
ข้าวจี่
Khao Chi - ข้าวจี่ทาไข่, ข้าวเหนียวปิ้ง, khao chi, khao jee, kao chi, khao ji
ยังไม่มีคะแนนรีวิวข้าวเหนียวปั้นเสียบไม้ปิ้งไฟถ่าน ทาไข่ให้หอม กินอุ่น ๆ รับลมหนาว ของกินเล่นหน้าไฟของคนเหนือ
รู้จักข้าวจี่
ข้าวจี่ทำจากข้าวเหนียวนึ่งปั้นก้อนแน่น เหยาะเกลือเล็กน้อย เสียบไม้ปิ้งบนถ่านไฟอ่อนจนผิวเกรียมหอม แล้วชุบหรือทาไข่ก่อนปิ้งซ้ำให้ไข่สุกเป็นเปลือกบาง ๆ สีทอง
ข้างนอกหอมกรอบเบา ข้างในนุ่มร้อน รสเค็มมันเรียบง่ายแต่กินได้เรื่อย ๆ โดยเฉพาะยามอากาศเย็น บางเจ้าทาน้ำอ้อยแทนไข่เป็นรสหวานหอม
เรื่องเล่าและที่มา
ข้าวจี่ผูกพันกับวิถีข้าวเหนียวและฤดูหนาวของภาคเหนือ ยามเช้าที่หนาวเย็น การนั่งผิงไฟปิ้งข้าวจี่คือภาพชีวิตของครอบครัวชาวนา ล้านนายังมีประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามในเดือนสี่เป็งราวมกราคม ที่ชาวบ้านทำข้าวจี่ถวายพระเพื่อบุญกุศลหลังฤดูเก็บเกี่ยว
ข้าวจี่จึงไม่ใช่แค่ของกินเล่น แต่เป็นขนมแห่งฤดูกาลที่บอกว่าลมหนาวและข้าวใหม่มาถึงแล้ว
- สาระของกองบรรณาธิการเชื่อมั่นปานกลางสาระวัฒนธรรมล้านนาที่กองบรรณาธิการรวบรวม ยังไม่มีการอ้างอิงเอกสารหรืองานวิจัยเฉพาะฉบับ - รวบรวมจากความรู้วัฒนธรรมทั่วไปโดยกองบรรณาธิการ
ระดับความเชื่อมั่นคือความชัดเจนของที่มาที่ระบุได้ ไม่ใช่การรับรองความถูกต้องทางประวัติศาสตร์
กินยังไงให้อร่อย
กินร้อน ๆ จากเตาตอนเช้าหรือค่ำวันอากาศเย็น จะกินเปล่า จิ้มน้ำพริกตาแดง หรือแบบทาน้ำอ้อยหวานหอมก็ได้ เข้ากันดีกับชาร้อนและกาแฟโบราณ
เพิ่มโดย ทีมงาน ginlen
มีขนมบ้านเกิดที่เรายังไม่มี? ส่งเข้ามาได้ ทีมงานตรวจสอบก่อนเผยแพร่และให้เครดิตผู้ส่ง ส่งเพิ่ม
วิธีเลือกซื้อ
สังเกตก่อนซื้อข้าวจี่
เลือกไม้ที่ผิวไข่สีเหลืองทองเกรียมหอมทั่วปั้น ข้างในข้าวเหนียวยังนุ่มไม่แข็งกระด้าง กลิ่นไข่ปิ้งกับควันถ่านชัด ถ้าผิวซีดหรือแข็งทั้งก้อนแสดงว่าปิ้งค้างไว้นานแล้ว
วิธีเก็บและคืนความสด
เก็บและอุ่นคืนข้าวจี่ให้กลับมาอร่อยเหมือนใหม่
อร่อยสุดตอนร้อน ๆ หน้าเตา ถ้าเย็นแล้วให้ปิ้งไฟอ่อนหรือจี่กระทะแห้งอีกรอบ ผิวจะกลับมาเกรียมหอมและข้าวข้างในนุ่ม อย่าเก็บข้ามคืนเพราะข้าวเหนียวจะแข็ง
ส่งของฝาก
ของสดกินใน 1-3 วัน เหมาะซื้อกิน ณ ท้องถิ่น ไม่เหมาะส่งไกล
อายุการเก็บ
อร่อยสุดตอนร้อน ๆ หน้าเตา ควรกินในวันเดียวกัน ถ้าเย็นแล้วให้ปิ้งไฟอ่อนหรือจี่กระทะแห้งอีกรอบ ผิวจะกลับมาเกรียมหอม
ความปลอดภัยการกิน
ควรเคี้ยวให้ละเอียดข้าวจี่ข้าวเหนียวเนื้อแน่น เด็กเล็กควรกินคำเล็กและเคี้ยวละเอียด คำข้าวเหนียวใหญ่เสี่ยงติดคอ
เด็กเล็กและผู้สูงอายุควรมีผู้ใหญ่ดูแลขณะรับประทาน
ขนาดบริโภคอ้างอิง
ข้าวเหนียวปิ้งทาไข่ ~50 ก./ไม้ ชุดละ ~4 ไม้ (โดยประมาณ)
โดยประมาณ ขึ้นกับสูตรและผู้ขาย
นาฬิกาขนม
โดยทั่วไป อาจต่างกันตามร้านและฤดู
ชื่อเรียกอื่น
ชื่อเรียกของข้าวจี่ในภาษาและถิ่นต่าง ๆ ทั่วไทยและวัฒนธรรมข้างเคียง
- ภาคกลางข้าวเหนียวปิ้ง
ขนมมงคล
ข้าวจี่คู่ข้าวหลามในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง ทำขนมถวายพระเพื่อบุญกุศลหลังฤดูเก็บเกี่ยว สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของข้าวใหม่
ฉลากโภชนา
ประมาณการ - ประมาณการจากสูตรดั้งเดิม
วงศ์วัฒนธรรม
- ยุคสมัยสมัยล้านนา
- อิทธิพลวัฒนธรรมล้านนา
- ชุมชน/บุคคลครัวเรือนล้านนาในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง
- เส้นทางวัฒนธรรมวัฒนธรรมขนมฤดูหนาวและข้าวใหม่ของล้านนา
ญาติขนมข้ามแดน
ขนมในประเทศเพื่อนบ้านที่มีรากวัฒนธรรมหรือเทคนิคเดียวกับข้าวจี่
ข้าวเหนียวปิ้งของลาว รากเดียวกับข้าวจี่ล้านนา
เทคนิคปิ้งข้าวเหนียวแบ่งปันกันทั่วลุ่มน้ำโขง
มารยาทการให้
ความเหมาะสมในการให้หรือแบ่งข้าวจี่ในแต่ละโอกาส
ขนมข้าวใหม่ฤดูเก็บเกี่ยว เป็นมงคลในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลาม
ความปลอดภัยตามโรค
ความเหมาะสมของข้าวจี่สำหรับผู้มีโรคประจำตัว
- เบาหวานทานได้
- ความดันโลหิตสูงทานได้
- ไขมันสูงทานได้
- โรคไตทานได้
ข้าวเหนียวปิ้วหวานน้อย ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่ (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
เหมาะกับ
ข้าวจี่เหมาะกับโอกาสและผู้รับเหล่านี้
- ข้าวจี่ถวายพระด้วยข้าวใหม่ในประเพณีเดือนสี่เป็ง
เหมาะกับครอบครัว
ข้าวจี่เหมาะสำหรับกิจกรรมครอบครัวและเด็กดังต่อไปนี้
ข้าวจี่ทำง่ายจากข้าวเหนียวปั้นเสียบไม้ปิ้งไฟถ่าน เด็กชอบทานอุ่น ๆ พกพาได้ดีสำหรับปิกนิกหรือหลังเลิกเรียน
- มีสารก่อภูมิแพ้: ไข่
คำถามที่พบบ่อย
คำตอบสำคัญเกี่ยวกับข้าวจี่ที่คนถามบ่อยที่สุด
หวานมากไหม เหมาะกับผู้จำกัดน้ำตาลไหม?
ข้าวเหนียวปิ้วหวานน้อย ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่ (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
ผู้ป่วยโรคเรื้อรังทานได้ไหม?
ส่วนประกอบของข้าวจี่ไม่มีข้อจำกัดพิเศษสำหรับโรคประจำตัวทั่วไป แต่ควรทานในปริมาณพอเหมาะ - ข้าวเหนียวปิ้วหวานน้อย ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่ (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
เด็กกินได้ไหม?
ข้าวจี่ทำง่ายจากข้าวเหนียวปั้นเสียบไม้ปิ้งไฟถ่าน เด็กชอบทานอุ่น ๆ พกพาได้ดีสำหรับปิกนิกหรือหลังเลิกเรียน (เหมาะกับเด็ก 4 ปีขึ้น, แนะนำให้ผู้ใหญ่ดูแล)
มีความหมายมงคลหรือโบราณอะไรไหม?
ข้าวจี่คู่ข้าวหลามในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง ทำขนมถวายพระเพื่อบุญกุศลหลังฤดูเก็บเกี่ยว สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของข้าวใหม่
หากินได้ช่วงไหน?
หน้าหนาว และงานตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง
รีวิวจากผู้ชิม
เป็นคนแรกที่รีวิว แล้วรีวิวของคุณจะได้ป้าย "รีวิวคนแรก" ติดถาวร
เข้าสู่ระบบเพื่อรีวิวเราจำขนมที่คุณดูล่าสุดเพื่อแนะนำ (เก็บในเครื่องของคุณ)
ข้อมูลชุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของ ชุดข้อมูลเปิดของกินเล่นไทย (CC BY 4.0)