ข้อมูลโดยย่อ
วงล้อรสลักษณ์ — รูปรสและสัมผัสของข้าวหลาม
ภาคเหนือ
ข้าวหลาม
Khao Lam - ข้าวหลามข้าวเหนียวดำ, ข้าวเหนียวหุงในไม้ไผ่, Bamboo Sticky Rice, khao lam, kao lam, khaolam, bamboo sticky rice
ยังไม่มีคะแนนรีวิวข้าวเหนียวผสมกะทิเผาในกระบอกไม้ไผ่จนหอมหวานมัน เยื่อไผ่ล่อนติดเนื้อข้าว ขนมแห่งฤดูหนาวและงานบุญ
รู้จักข้าวหลาม
ข้าวหลามคือข้าวเหนียวแช่กะทิ เกลือ และน้ำตาลเล็กน้อย กรอกลงกระบอกไม้ไผ่สดพร้อมน้ำกะทิ อุดปากกระบอกด้วยใบตองแล้วเผาบนกองไฟจนสุก ข้าวจะหอมทั้งกลิ่นกะทิและกลิ่นไผ่อ่อน มีทั้งข้าวเหนียวขาวและข้าวเหนียวดำ บ้างใส่ถั่วดำ
เนื้อข้าวนุ่มหนึบ ส่วนที่ติดเยื่อไผ่จะหอมเป็นพิเศษ กินอุ่น ๆ ยามเช้าอร่อยที่สุด
เรื่องเล่าและที่มา
การหลามคือการทำอาหารให้สุกในกระบอกไม้ไผ่บนไฟ เป็นเทคนิคเก่าแก่ของผู้คนแถบนี้มาก่อนจะมีหม้อโลหะแพร่หลาย ในล้านนา ข้าวหลามคู่กับข้าวจี่ในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง ช่วงอากาศหนาวหลังเก็บเกี่ยว ที่ชาวบ้านนำข้าวใหม่มาแปรเป็นขนมถวายพระและแบ่งปันกัน
เสียงไผ่แตกเปรี๊ยะบนกองไฟยามเช้ามืดจึงเป็นสัญญาณของฤดูหนาวและงานบุญของหมู่บ้านภาคเหนือ
- สาระของกองบรรณาธิการเชื่อมั่นปานกลางสาระวัฒนธรรมล้านนาที่กองบรรณาธิการรวบรวม ยังไม่มีการอ้างอิงเอกสารหรืองานวิจัยเฉพาะฉบับ - รวบรวมจากความรู้วัฒนธรรมทั่วไปโดยกองบรรณาธิการ
ระดับความเชื่อมั่นคือความชัดเจนของที่มาที่ระบุได้ ไม่ใช่การรับรองความถูกต้องทางประวัติศาสตร์
กินยังไงให้อร่อย
ปอกผิวไผ่ที่เผาเกรียมออก ฉีกกระบอกเป็นริ้วแล้วดึงเนื้อข้าวที่ห่อเยื่อไผ่ออกมากิน กินอุ่น ๆ กับกาแฟหรือชาร้อน ถ้าเย็นแล้วให้อังไฟหรืออบสั้น ๆ กลิ่นหอมจะกลับมา
เพิ่มโดย ทีมงาน ginlen
มีขนมบ้านเกิดที่เรายังไม่มี? ส่งเข้ามาได้ ทีมงานตรวจสอบก่อนเผยแพร่และให้เครดิตผู้ส่ง ส่งเพิ่ม
วิธีเลือกซื้อ
สังเกตก่อนซื้อข้าวหลาม
เลือกกระบอกที่เผาหอมได้ที่ ผิวไม้ไหม้เสมอไม่ดิบเขียว ผ่าแล้วเยื่อไผ่ล่อนติดเนื้อข้าวสวย ข้าวหอมกะทิมันหวานไม่เละ ถ้ามีกลิ่นเปรี้ยวแสดงว่าเผามาหลายวันแล้ว
วิธีเก็บและคืนความสด
เก็บและอุ่นคืนข้าวหลามให้กลับมาอร่อยเหมือนใหม่
มีกะทิเป็นส่วนผสมจึงบูดง่าย วางอุณหภูมิห้องได้แค่วันเดียว ถ้าเก็บต่อให้แช่ตู้เย็นแล้วนึ่งหรืออบอุ่นก่อนกิน เนื้อข้าวจะกลับมานุ่มหอมมัน
ส่งของฝาก
ของสดกินใน 1-3 วัน เหมาะซื้อกิน ณ ท้องถิ่น ไม่เหมาะส่งไกล
อายุการเก็บ
ข้าวหลามมีกะทิเป็นส่วนผสมจึงบูดง่าย วางอุณหภูมิห้องได้แค่วันเดียว ถ้าเก็บต่อให้แช่ตู้เย็นแล้วนึ่งหรืออบอุ่นก่อนกิน
ความปลอดภัยการกิน
ควรเคี้ยวให้ละเอียดข้าวหลามเหนียวแน่นในกระบอกไม้ไผ่ เด็กเล็กกินข้าวเหนียวปั้นก้อนใหญ่เสี่ยงติดคอ ควรปั้นเป็นคำเล็กและกินช้า ๆ
เด็กเล็กและผู้สูงอายุควรมีผู้ใหญ่ดูแลขณะรับประทาน
ขนาดบริโภคอ้างอิง
ข้าวหลามกระบอกไผ่ ~1 กระบอก/ที่ (โดยประมาณ)
โดยประมาณ ขึ้นกับสูตรและผู้ขาย
ชื่อเรียกอื่น
ชื่อเรียกของข้าวหลามในภาษาและถิ่นต่าง ๆ ทั่วไทยและวัฒนธรรมข้างเคียง
- ภาคกลางข้าวเหนียวหุงในไม้ไผ่
- อังกฤษBamboo Sticky Rice
ขนมมงคล
ข้าวหลามคู่ข้าวจี่ในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง ถวายพระด้วยข้าวใหม่อันเป็นมงคลหลังเก็บเกี่ยว
ฉลากโภชนา
ประมาณการ - ประมาณการจากสูตรดั้งเดิม
วงศ์วัฒนธรรม
- ยุคสมัยสมัยโบราณ ก่อนสมัยล้านนา
- อิทธิพลวัฒนธรรมล้านนา, ไทใหญ่
- ชุมชน/บุคคลชุมชนพื้นบ้านภาคเหนือ
- เส้นทางวัฒนธรรมเทคนิคการหลามหุงข้าวในไม้ไผ่ก่อนยุคหม้อโลหะ
ญาติขนมข้ามแดน
ขนมในประเทศเพื่อนบ้านที่มีรากวัฒนธรรมหรือเทคนิคเดียวกับข้าวหลาม
ข้าวหลามไม้ไผ่ของลาวที่มีรากเทคนิคเดียวกัน
การหุงข้าวในไม้ไผ่เป็นภูมิปัญญาที่แบ่งปันกันทั่วลุ่มน้ำโขง
มารยาทการให้
ความเหมาะสมในการให้หรือแบ่งข้าวหลามในแต่ละโอกาส
ขนมข้าวใหม่มงคลในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง
ความปลอดภัยตามโรค
ความเหมาะสมของข้าวหลามสำหรับผู้มีโรคประจำตัว
- เบาหวานทานได้แต่ควรระวัง
- ความดันโลหิตสูงทานได้
- ไขมันสูงทานได้
- โรคไตทานได้
ข้าวเหนียวกะทิในไม้ไผ่ หวานจัดและดัชนีน้ำตาลสูง ผู้ป่วยเบาหวานควรจำกัด (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
เหมาะกับ
ข้าวหลามเหมาะกับโอกาสและผู้รับเหล่านี้
- ข้าวหลามถวายพระด้วยข้าวใหม่อันเป็นมงคลในเดือนสี่เป็ง
เหมาะกับครอบครัว
ข้าวหลามเหมาะสำหรับกิจกรรมครอบครัวและเด็กดังต่อไปนี้
ข้าวหลามหวานนุ่มเคี้ยวง่าย เด็กชอบกลิ่นไผ่และกะทิ พกไปปิกนิกได้สะดวกเพราะหุ้มใบตองอุดปากกระบอกไม้ไผ่ ไม่เลอะเทอะ
- หวานจัด - ควรจำกัดปริมาณสำหรับเด็ก
- ควรระวังสำหรับผู้มีโรค: เบาหวาน
คำถามที่พบบ่อย
คำตอบสำคัญเกี่ยวกับข้าวหลามที่คนถามบ่อยที่สุด
หวานมากไหม เหมาะกับผู้จำกัดน้ำตาลไหม?
ข้าวเหนียวกะทิในไม้ไผ่ หวานจัดและดัชนีน้ำตาลสูง ผู้ป่วยเบาหวานควรจำกัด (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
ผู้ป่วยโรคเรื้อรังทานได้ไหม?
โดยทั่วไป - เบาหวาน: ทานได้แต่ควรระวัง - ข้าวเหนียวกะทิในไม้ไผ่ หวานจัดและดัชนีน้ำตาลสูง ผู้ป่วยเบาหวานควรจำกัด (คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่การแพทย์)
เด็กกินได้ไหม?
ข้าวหลามหวานนุ่มเคี้ยวง่าย เด็กชอบกลิ่นไผ่และกะทิ พกไปปิกนิกได้สะดวกเพราะหุ้มใบตองอุดปากกระบอกไม้ไผ่ ไม่เลอะเทอะ (เหมาะกับเด็ก 3 ปีขึ้น, แนะนำให้ผู้ใหญ่ดูแล)
มีความหมายมงคลหรือโบราณอะไรไหม?
ข้าวหลามคู่ข้าวจี่ในประเพณีตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง ถวายพระด้วยข้าวใหม่อันเป็นมงคลหลังเก็บเกี่ยว
หากินได้ช่วงไหน?
หน้าหนาว และงานตานข้าวจี่ข้าวหลามเดือนสี่เป็ง
รีวิวจากผู้ชิม
เป็นคนแรกที่รีวิว แล้วรีวิวของคุณจะได้ป้าย "รีวิวคนแรก" ติดถาวร
เข้าสู่ระบบเพื่อรีวิวเราจำขนมที่คุณดูล่าสุดเพื่อแนะนำ (เก็บในเครื่องของคุณ)
ข้อมูลชุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของ ชุดข้อมูลเปิดของกินเล่นไทย (CC BY 4.0)